Бара юр выв тыр удж да...

блогӧ гижны ог удит. Позис эськӧ нӧшта ӧти подстрочник "пӧжавны", но, ме чайта, вермас дышӧдны нин лыддьысьысьяслы. Колӧ нин тема вежны, мӧдтор йылысь висьтавны (гортын пукалігӧн кӧ интереснӧйтор либӧ тешкодьтор аддза). Сёрӧнджык, дерт, выльысь позяс коми йӧзӧс удмурт поэзиякӧд тӧдмӧдыштны кывйысь кывйӧ вуджӧдӧмӧн да коми гижысьясӧс чукӧстӧмӧн.

Ӧні ме став предмет онлайн нуӧда. Сідзкӧ, ковмас и функциональнӧй анализ семинаръяс кежлӧ презенташкаяс вӧчны (бара уна кад босьтас) да студентъяслысь гортса уджсӧ прӧверайтны. Бур кӧть вариационнӧй артасьӧм кузя лекцияяс регыд помасясны, водзджык удиті пӧшти став материал висьтавны да.

Иван Вавилинлысь "Сьӧлӧм сьылӧм" небӧгсӧ корсюрӧ лыддя да текст файл редактируйта. Дерт, зэв-зэв ньӧжмыда, но мыйсюрӧ верма нин шуны. Прав вӧлі Илля Вась: рифмаясыс Баярса Иванлӧн интереснӧйӧсь да мичаӧсь. Весиг "официозсӧ" лыддьыны абу гажтӧм.

"Мон визьтэм вал азьло" кывбурлы подстрочник

Нӧшта ӧти подстрочник лӧсьӧда. Ӧні — Ашальчи Оки кывбурлы (юрнимыс вуджӧдсьӧ тадзи: "Ме йӧй вӧлі войдӧр"; оригиналсӧ позьӧ аддзыны татысь, лб. 22). Со сійӧ:

Ме йӧй, дзик йӧй вӧлі войдӧр: шонді дырйи посни зэр усигӧн, енэж шӧрӧ ӧшкамӧшка кайигӧн — "тайӧ мича ӧшкамӧшка кодь дӧрӧм кыны эськӧ верми" — мӧвпала вӧлі войдӧр... Войясын жӧ, вылӧ видзӧдӧмӧн, кодзув бияс аддзӧмӧн — "наысь сикӧтш вӧчны верми эськӧ" — мӧвпала вӧлі войдӧр... Лӧз кымӧр, шондіӧс сайӧдігӧн, эзысьӧн-зарниӧн быгӧртчӧ — "тайӧ дорсӧ босьті кӧ да чышъянӧс эськӧ быгӧртны верми" — мӧвпала вӧлі войдӧр... Ме и ӧні йӧй, дзик йӧй: тувсовъя ва шы кыла да ылӧдлан вӧтъяс вӧтася, ылӧдлан вӧтъяслы эска да — "збыль шудӧй кӧнкӧ водзын на" чайтігӧн аскиа лун виччыся...

Кузебай Гердлӧн "Зарни кылбуръёс"-лы подстрочник

 Кузебай Гердлысь нӧшта ӧти кывбурсӧ лыдди (оригиналсӧ позьӧ аддзыны татысь, 88' лб.). Со подстрочникыс:

Эзысь кодзувъяс, мича кодзувъяс дзоридзьяслы висьталӧмаӧсь зарни кывбуръяс. "Садьмӧдӧй удмуртъясӧс узьӧмысь!" — шуӧмаӧсь, тӧв ньылыд ассьыныс сёрнинысӧ лэдзӧмаӧсь. Тӧв пондӧма ветлыны му югыд пасьта — вӧръясті, сьӧд пемыд сиктъясті: зарни кывъяссӧ йӧзлы висьталӧмӧн, удмурт войтырӧс узьӧмысь садьмӧдӧмӧн. Ме узя, кулӧм моз узя вӧлі, ковмас олӧм чӧж узьны — чайта вӧлі;  зарни кывбуръяс ме дорӧ воисны, сьӧлӧмӧс найӧ узьӧмысь пальӧдісны. Узьӧмысь ме чеччи, синъясӧс нирті, ас гӧгӧр видзӧдны босьтчи — удмуртъяс узьӧны на сьӧд пемыд сиктъясын, узьӧны на сук сьӧд вӧръясын. Менам сьӧлӧмӧй биӧн сотӧм кодь лоис, удмуртъяс узьӧмысла ас пытшкӧ эг тӧр. Сувтӧй нин, мися, горза, садьмӧд коньӧръясӧс, мися, ёртӧйлы шуа!

2019-ӧд во

Киссис тай синваӧй,
Усис — дай измӧма.
Ыджыд-ӧ висьӧмӧй?
(Сӧмын эн синтӧмав!)

Кытшъяс да хордаяс.

Восьлала ордымӧд.

"Ёртӧй, вай китӧ!"
Вӧлӧмкӧ, олӧмъяс
Ордымыс йитӧ.

Тима Вень чужан лун кежлӧ (дженьыда)

Вой шӧр вой нин, но колӧ жӧ кыв-мӧд гижыштны Тима Вень чужан лун кежлӧ: сійӧ ӧд менам медся радейтана гижысьяс пӧвстын! Блогын ме сылӧн творчество йывсьыс некымынысь гаравлі нин: кыдзи тӧдмаси сылӧн поэзиякӧд, кыдзи "Трипан Васьӧс" лыдди, "важ мира йир" да "кӧза плен" йылысь висьталі... Литература тӧдысьяс, дерт, унатор нин гижӧмаӧсь Тима Веньлӧн лирика да ритма проза йылысь, сідзжӧ уна казьтылӧм эм. Та вӧсна ӧні ассянь нинӧм ог содты, бурджык вӧзъя туялысьясӧс лыддьыны. 

Шуам, "Коми енкӧлаӧ" пукті Алёна Ельцовалысь, Вера Латышевалысь [1, 2; водзӧ лоӧ на], Валерий Мартыновлысь [1, 2; водзӧ лоӧ на], Исай Нестеровлысь "Миянӧс велӧдліс Тима Вень" статьяяссӧ, дасьтігӧн лыдди найӧс. Сідзжӧ лыдди Тима Веньлысь "Ур йылысь" очерксӧ. Позьӧ шуны, сунгыси мича коми кывйӧ. Лолӧйлы сэтшӧм нимкодь лои!

Тшайко: пон али вӧв?

Тӧрыт "Сёрни-басни" котырӧ йирым пом кежлӧ гижӧдъяс дасьті. Кӧсйи пуктыны Петыр Саньӧлысь "Тшайко" кывбурсӧ да зіли лӧсяланаджык серпас бӧрйыны. Тӧді: понъяслы нимъяс тшӧкыда рӧм серти сеталӧны. Аддзи ӧтуввезйысь Е. А. Цыпановлысь пон нимъяс йылысь статьясӧ. "Тшайко" нимыс сюри, сӧмын рӧмыс абу пасйӧма.*

Гижи Ӧльӧксей Рассыхаевлы. Вочакывйыс вӧлі виччысьтӧм: Тшайко пӧ вӧв ним! Выльысь лыдди Петыр Саньӧлысь кывбурсӧ... вӧлӧмкӧ, сійӧ вермӧ лоны и пон йылысь, и вӧв йылысь, сӧмын небӧгӧ, лист бок улыс пельӧсас, серпасалӧма ичӧтик пон. Но, мися, понъя-вӧла серпасӧн да юасьӧмӧн "Тшайко"-сӧ Сёрни-басниӧ пукта, медым йӧзыс кипасаласны...

 

Неуна сёрӧнджык Микол Ӧльӧш меным ыстіс сёрнисикасъяс кывкудйысь скан: сы серти кӧ, Тшайкоыд — сӧмын вӧв ним.

Видзӧдлі коми кыв корпусӧ. Со мый петӧма:

• Геннадий Юшковлӧн ("Чугра" романын) Тшайко — пон ним; 
• Виктор Напалковлӧн ("Эзысь перна", "Ме тэнӧ радейта", "Войся ангел") — вӧв ним; 
• Алексей Поповлӧн ("Шань Олыся") — пон ним.
• Петыр Саньӧлӧн ("Тшап Семӧ") — пон ним.

"Тшап Семӧ" кывбурын нин стӧча пасйӧма: Тшайко
— пон.

Сідзкӧ, "Тшайко" кывбурын пон йылысь жӧ сёрниыс ли мый ли?

*Талун, блогӧ гижӧд нин дасьтігӧн, нӧшта "Пон ним" лист бок аддзи; сэні гижӧма, Тшайко пон пӧ быттьӧкӧ еджыд чулкиа.

 

Помалі "Ордымъясӧн" ноксьыны

Содті Коми онлайн небӧгаинӧ 1926–1929-ӧд воясся "Ордым" журналъясысь гижӧдъяс (мый позьӧ копирайт боксянь). Локтан воясӧ верма нӧшта некымын авторлысь гижӧд содтыны (шуам, Ичӧт Иванлысь), кулӧмсяньныс 70 во тырас да. Но ӧні кежлӧ уджӧй эштӧдӧма. 

1930-ӧд воясся номеръяссӧ финн-йӧгра лаборатория абу на тексталӧма да, тшӧтш колӧ виччысьны.

Нӧшта жаль — перым коми орфография ог тӧд: "Ордымъясын" перым коми текстъяс паныдасьлісны жӧ, но эг вермы найӧс редактируйтны.

***

Медбӧръя содтӧм гижӧд — Тима Веньлӧн "Коми поэзия формаяс йылысь". Лыддям!